Steeds meer grote werkgevers stellen onbeperkte vakantiedagen in: hoe werkt dat?
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.nsmbl.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2024%2F02%2FNSMBL-1-2024-02-09T155910.857.png)
Deze maand kwam het nieuws naar buiten dat KPN als eerste grote werkgever maximum aantal vakantiedagen afschaft. Oftewel, medewerkers hebben dus onbeperkt vakantiedagen. Het is een troef die steeds meer gebruikt wordt. Maar hoe werkt dat nu echt?
Is het zo dat je met een onbeperkt aantal vakantiedagen zomaar twee maanden vrij kunt nemen? Of zitten er toch wat haken en ogen aan?
Wat houdt ‘onbeperkt vakantiedagen’ in?
Je hebt het vast weleens in de een vacature van een jong, hip bedrijf zien staan: onbeperkt vakantiedagen. Werknemers bepalen daar dus zelf hoeveel dagen zij vrij zijn. Het uitgangspunt is dat jij als werknemer zelf verantwoordelijk bent voor je doelstellingen en je klanten – én voor het behouden van een goede werk-privé balans.
In de praktijk is het zo dat bij de meeste bedrijven het aantal dagen dat je vrij neemt niet geregistreerd wordt. Wél overleg je meestal met je manager over wanneer je vrij neemt. Er is dus alleen geen teller die je vertelt hoeveel tijd je nog kan opnemen of al opgenomen hebt.
KPN schaft maximum aantal vakantiedagen af
Kleinere bedrijven, zoals Tony Chocolonely en SnappCar, bieden hun medewerkers al langer een onbeperkt aantal vrije dagen, maar met KPN is de eerste grote Nederlandse werkgever overstag. Het bedrijf telt meer dan 10.000 werknemers, waardoor het dus best een statement is.
“Onze werknemers mogen zelf bepalen hoe zij met hun vakantieverlof omgaan”, zegt Bart Webers, als directeur rewards bij KPN tegen Het Financieele Dagblad. Werkgevers streven steeds meer naar autonomie voor de werknemer, in plaats van een set regels om zich aan te houden. Het afschaffen van een maximaal aantal vakantiedagen is dan een stap in die richting.
Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn – want kan je dan gewoon 80 dagen vrij nemen zonder consequenties?
Is onbeperkt écht onbeperkt?
Wanneer in je contract komt te staan dat je alle vrijheid kan pakken die je wil, wat doe je dan? In het ideale geval (en waarschijnlijk ook de meeste gevallen) gaan medewerkers hier verantwoordelijk mee om. Ze pakken niet te weinig, maar ook niet te veel dagen. Zo lang het werk af komt, is er niets aan de hand. Maar wat als je van plan bent twee maanden door Australië te reizen, kan dat dan ook als betaald verlof?
Er zijn regels
Veel werknemers bouwen wel een set regels in. Zo is het aantal dagen niet beperkt, maar hangen er wel voorwaarden aan. Zo kun je opnemen dat je niet langer dan vier weken aaneengesloten vrij kunt nemen, dat het niet bedoeld is om parttime te werken en dat je voor een langer sabbatical onbetaald verlof moet opnemen.
De vakbond is kritisch
Het klinkt voor veel werknemers waarschijnlijk als de droom, maar de vakbond staat er kritisch in. “Je laat een cao-recht los en moet maar zien hoe dat in de praktijk uitpakt,” zegt een woordvoerder tegen het FD. Volgens de vakbond hangt het succes van deze regeling volledig af van goed overleg en wederzijds vertrouwen. “Als het niet in het hele bedrijf werkt, draaien we het terug.”
In een gezonde bedrijfscultuur is een regel als deze ideaal. Maar wat als jij op een plek werkt waar veel aanwezig zijn als inzet wordt gezien? Ambitieuze werknemers lopen het risico om te weinig dagen op te nemen. Zeker als het management een slecht voorbeeld geeft door zelf ook amper vrij te nemen. Dus wordt het echt een vrijheid of juist een onzichtbare druk om minder vrij te nemen?
Onbeperkt verlof klinkt als de ultieme droom, maar de praktijk wijst uit dat het succes valt of staat met een gezonde bedrijfscultuur. Vertrouwen, communicatie en goede voorbeelden vanuit het management zijn essentieel. Want wat heb je aan onbeperkt vakantiedagen als je je schuldig voelt om ze te nemen?
Meer over carrière en vakantie:
- Reizen eerst, werken later: groot deel Gen Z’ers wil een sabbatical
- ‘Quiet vacationing’ is de nieuwe werktrend waar werkgevers niet blij mee zijn
- Je werkgever zegt ‘nee’ tegen een salarisverhoging: hoe kun je reageren?